ليكنـــــــــــــــــــې

 

مسواک وفوايد آن

 دین مقدس اسلام در مورد صحت انسان توجه جدی نموده وبه پیروان خویش طرق مختلف را جهت جلوگیری از امراض و اینکه چگونه میتوان از امراض خود را وقایه نمود به بشریت رهنمایی نموده است. مثلاً وضوء گرفتن در نمازهای پنجگانه علاوه از فواید معنوی وعبادی فواید صحی نیز داشته که اهم آنها وقایه و جلوگیری از امراض میکروبی که از طریق دست و دهن انتقال می نماید می باشد. هم چنان است تحریم شراب که امروز طب به اثبات ضرر آن پی برده است. یکی از راه های که شریعت جهت پاکی ووقایه از امراض دهن توصیه کرده است استعمال مسواک است که در صفایی و وقایهء امراض دهن نقش مهم و متبارز داشته علاوه از آن استعمال آن بسیار آسان و ارزان است. مسواک در هرجا قابل دسترس بوده و استعمال آن نیز بسیار ساده و بسیط است. میتوان آنرا درهر جا وهر وقت استعمال کرد. خصوصاً درهنگام سفر که انتقال کریم وبرس دندان و استعمال آن کمی مشکل است اما برعکس استعمال مسواک در سفر بسیار آسان وساده است بیدون کدام تکلیف و زحمت میتوان در موتر، طیاره و دیگر وسایل سفر به آسانی استعمال کرد. علاوه از آن کریم و برس دندان مصنوعی نسبت به مسواک قیمت است ودر هر جا نمی توان آنرا استعمال کرد چرا که به آب ضرورت دارد ودیگر اینکه در هر بار که یک کریم تمام شود باید کریم دندان را تبدیل کنیم در غیر آن میکروب های دهن در مقابل مواد کریم دندان مقاوم شده استعمال آن بی اثر خواهد بود درحالیکه در مقابل مسواک هیچ نوع مقاوم ایجاد نشده و همیشه به پول بسیار کم خریده و استعمال کرده می توانیم. دیگر اینکه نسبت به کریم دندان فواید آن زیاد است علاوه از پاکی و صفایی دهن به دیگر قسمت های بدن نیز فواید آن میرسد. مسواک بهترین وسیلهء پاکی دهن است که هر کس میتواند آنرا خریده و استعمال کند.

مسواک چیست؟

مسواک که آنرا برس دندان طبیعی نیز گویند به شکل وسیع در جهان اسلام مورد استعمال دارد خصوصاً در کشورهای عربی. یک چوبک ساده است که استعمال آن سبب پاکی دهن، سفیدی دندانها و سهولت در تنفس شده و از جملهء سنت های حضرت محمد (ص) می باشد.

مسواک را میتوان در رمضان استعمال کرد و حضرت محمد (ص) آن را قبل از هر نماز توصیه کرده ست. خوبی مسواک نسبت به برس و کریم دندان در این است که درهر جا وهر وقت استعمال کرده میتوانیم. منبع مسواک ریشه یا بیخ درختی بنام اراک(Arak)  است که درکشورهای عربی مانند سعودی، سودان، جنوب مصر و مناطق شرقی هندوستان پیدا میشود.

در بعضی کشورها مانند مراکش از پوست درختان ودر هندوستان از پوست درختی بنام نیم (Nim) به مقصد مسواک استفاده میکنند. مسواک نسبت به جوانان بیشتر توسط محاسن سفیدان استعمال میشود. در حالیکه باید هر کس چه پیر چه جوان و یا طفل باشد باید استعمال کند. جوانان در کشورهای عربی مانند سعودی از هردو مسواک و کریم دندان استفاده میکنند، چون مسواک در هر جا قابل استعمال است این جوانان معمولا صبحانه کریم و در مکتب و پوهنتون از مسواک استفاده میکنند. هم چنان در دفاتر به بسیار ساده گی میتوان بدون آنکه وقت ضایع شود استعمال کرد.

تحقیقات نشان میدهد که مسواک دارای نوزده نوع مواد میباشد که برای بدن و دندانها بسیار مفید اند. این مواد دارای خواص کشندهء میکروب بوده که سبب ازبین رفتن میکروبهای مضرهء دهن میشود.

تانیک اسید (Tannic acid)  که یکی ازین مواد میباشد سبب وقایهء بیره های دندان از امراض واستحکام آن میشود.

چون مسواک خواص ضد میکروبی دارد به شستن آن ضرورت نیست اما اگر شسته شود مستحب است.

 

فواید مسواک:

استعمال دوامدار مسواک سبب از بین رفتن طبقهء زرد رنگ (منگ) که دربین بیره ها وبیخ دندان می باشد می شود. مسواک علاوه ازینکه سبب تقویه بیره ها میشود از کرم خورده گی ویا کرییس (caries) جلوگیری میکند، درد دندان را آرام کرده و ازبین میبرد و اگر کرم خورده گی تأسس کرده باشد ازپیشرفت آن جلوگیری میکند. مسواک سبب خوش بویی دهن، ازبین رفتن بوی بد دهن، تقویه حس ذایقه ودرخشنده گی و سفیدی دندانها میگردد.

فواید دیگر مسواک که مربوط به دندان نیست عبارت اند از تیزی هوش، تداوی سردردی، نورانی شدن روی، ازدیاد قوهء دید چشم، سهولت هضم و صفایی آواز. مسواک دارای سلفر بوده که سبب کاهش التهاب شده و خواص ضد میکروب دارد.

یک سروی درسال 2003 جهت مقایسه فواید مسواک و کریم دندان انجام شد درنتیجه معلوم شد که فواید مسواک نسبت به کریم دندان بیشتر است. مسواک نسبت به کریم دندان تاثیر بیشتر کشنده بالای میکروب های مضرهء جوف دهن دارد.

                                                             

Streptococcus

        بعد از مسواک     قبل از مسواک

Streptococcus

بعد ازکریم دندان         قبل از کریم دندان

مسواک دارای فلوراید، سلیکان، القلی و روغنیات ضروری می باشد که از فلوراید در ساختن کریم دندان استفاده میشود.

روغن اروماتیک(aromatic oil)  مسواک سبب ترشح زیاد لعاب دهن شده ودهن را مرطوب، خوشبو و تازه نگهمیدارد.

  • مسواک بیره های دندان را محکم و ازتخریب دندانها جلوگیری میکند.

  • مسواک در زدودن درد دندان کمک کرده واز تخریب بیشتر دندان درصورتیکه شروع شده باشد وقایه میکند.

  • مسواک سبب بوی معطر در دهن میشود.

  • مسواک علاج برای مرض است.

  • مسواک بد بوی دهن را ازبین برده و ذایقه را رشد میدهد.

  • مسواک سبب تیزی هوش میشود.

  • مسواک علاج سردردی است.

  • کسی که مسواک را به شکل دوامدار استعمال میکند روی نورانی میداشته باشد.

  • مسواک سبب درخشنده گی دندانها میشود.

  • مسواک قوهء دید چشم ها را بیشتر میسازد.

  • مسواک در عملیهء هضم کمک میکند.

  • مسواک سبب شفافیت و وضاحت آواز میشود.

  • بزرگترین فایدهء مسواک حصول رضامندی و خشنودی خداوند(ج) است.

  • اگر قبل از نماز مسواک استعمال شود هفتاد مرتبه بیشتر ثواب دارد.

 

اوقاتی که استعمال مسواک در آن سنت است:

  • برای خواندن قرآن عظیم الشان.

  • برای خواندن حدیث.

  • اگر دهن بوی بد داشته باشد.

  • برای فراگرفتن و تدریس نیکی ها و فضیلت های اسلام.

  • وقتی که ذکر خدا رامیکنیم.

  • بعد ازداخل شدن به خانهء کسی.

  • قبل از داخل شدن در مجلس نیک.

  • درهنگام برآشفتگی و تشنگی.

  • هنگام سحری در رمضان.

  • قبل ازصرف غذا.

  • قبل ازسفر.

  • هنگام بازگشت از سفر.

  • قبل از استراحت.

  • بمجرد بیدار شدن از خواب.

مسواک فصاحت لسان را زیاد میکند.

کسی که مسواک استعمال میکند ملائکه بر او درود می گویند.

فایدهء دیگر مسواک این است که اگر قبل از نماز استعمال گردد هفتاد مرتبه نسبت به نماز بیدون مسواک فضیلت دارد.

 

 حضرت حذیفه (رض) روایت می کند: وقتی حضرت محمد (ص) به نماز تهجد بر می خاست دهن خود را با مسواک پاک میکرد.

 

 حضرت محمد (ص) می فرماید: مسواک پاک کنندهء دهن ورضامندی خداوند (ج) است.

 

 اگر مسواک استعمال کنید و لعاب دهن شما که با مواد مسواک خلط می باشد بلع کنید هیچ ضرر ندارد. (عطا و قتاده)

 یکی از خوبی دیگر مسواک این است که ریشه های برس آن موازی به دستهء آن است که به آسانی پارچه های غذایی را از بین دندانها بیرون میسازد که این کار توسط کریم وبرس دندان امکان پذیر نیست.

مسواک سبب تخلیهء صفرا شده، بلغم را کاهش میدهد، سستی، کسالت، تنبلی و بی حالی را ازبین میبرد. اشتها را تنبه می کند و قبضیت را ازبین می برد.

استعمال مسواک علاوه برای کاهلان برای اطفال نیز بسیار مفید است خصوصاً اطفال مکتب که به آسانی می توانند استفاده کنند.

 فضیلت مسواک:

 حضرت محمد (ص) میفرماید: اگر بالای امت من دشوار نمی بود ایشان را امر میکردم که قبل از هر نماز مسواک استعمال نمایند.

حضرت محمد (ص) می فرماید: چهار چیز از سنت انبیاء (ع) است: ختنه کردن، استعمال عطر، مسواک ونکاح.

بناءً گفته می توانیم که استعمال مسواک قدامت تاریخی داشته که از ادوار مختلف تاریخ بشریت، به یکدیگر انتقال نموده است و این دلیل آشکار است بر مفید بودن و اهمیت داشتن مسواک که دارای فواید صحی برای انسان می باشد که طی قرون متمادی توسط انبیاء (ع) و امت های ایشان استعمال شده است.

کسی که از استعمال مسواک إبا می ورزد علاوه ازینکه از ثواب اخروی بی بهره می شود از فواید صحی آن نیز محروم می شود و از بزرگترین نعمت خداوند (ج) محروم خواهد بود.

طوریکه از احادیث معلوم است مسواک دارای دو نوع فایده است:

1-    فایدهء اخروی:

 که ثواب آن از طرف خداوند (ج) در روز آخرت داده می شود.

2-    فایدهء دنیوی:

 فواید صحی آن برای بدن انسان است که از بسیاری مشکلات و امراض دندان جلوگیری میکند.

 حضرت علی کرم الله وجهه می فرماید: استعمال مسواک را بالای خویش لازمی بساز و دائم آنرا استعمال کن زیرا درآن رضامندی خداوند (ج) است و ثواب نماز شما را از 99 الی 400 مرتبه بیشتر می سازد.

باری حضرت پیامبر (ص) بسیار مضطرب و پریشان شد که مبادا استعمال مسواک بالای امت وی فرض شود. چنانچه می فرماید:

 جبرئیل (ع) آنقدر در استعمال مسواک بالایم تأکید میکردکه می ترسیدم ازینکه بالای من و امت من شاید فرض گردد.

هم چنان می فرماید:

 آنقدر به استعمال آن امر می شدم که شاید مسواک فرض باشد.

ومی فرماید:

 آنقدر امر به استعمال آن می شدم که هر لحظه فکر میکردم شاید وحی در آن مورد نازل شود.

 حضرت عایشه (رض) از حضرت محمد (ص) روایت میکند:

مسواک ، نماز وتر و نماز تهجد بالای من فرض و بالای شما سنت می باشد.

 حضرت محمد (ص) در وقت داخل شدن و خارج شدن از خانه مسواک استعمال می کرد. ونیز قبل و بعد از غذا استعمال می کرد.

 

حضرت محمد (ص) در یک روز جمعه مردم را مخاطب قرار داده فرمود:

 ای مسلمانان به حیث یک وجیبه درین روز برشما است که غسل کنید، عطر بزنید ومسواک استعمال کنید زیرا خداوند (ج) این روز را برای مسلمانان عید آفریده است.

جای دیگر می فرماید:

غسل و استعمال مسواک از حقوق روز جمعه است.

حضرت محمد (ص) بسیاری اوقات در روزهای رمضان مسواک استعمال می کرد و می فرماید:

 یکی از بهترین خصوصیات روزه دار استعمال مسواک است.

هم چنان می فرماید:

کسی که مسواک را رد کرده و نمی پذیرد از جملهء ما نیست.

 

آداب مسواک:

هرگاه میخواهید مسواک استعمال کنید اولاً آنرا در آب مرطوب نموده بعداً همراه چاقو پوست انتهای آنرا دور کرده توسط دندان بجویید تا ریشه های مسواک از هم جدا شود سپس به شکل افقی استعمال شود.

طول مسواک باید یک بلست باشد.  

مسواک باید در تشناب و نزدیک دستشویی گذاشته نشود.

مسواک باید راست (مستقیم) باشد و ناهموار و خار نداشته باشد.

مسواک باید پاک باشد.

بسیار نرم و بسیار سخت نباشد.

در حالت افتاده (استراحت) استعمال نگردد.

مسواک جدید باید یک بلست باشد.

ضخامت مسواک به اندازه انگشت شهادت باشد.

قبل و بعد از استعمال شسته شود.

مسواک چوشیده نشود.

وقتی که استعمال نمی شود عمودی گذاشته نشود و نه در زمین گذاشته شود.

اگر مسواک خشک باشد قبل از استعمال تر شود و این مستحب است.

مسواک باید در تشناب استعمال نشود.

دندانهای بالا و پائین هر کدام سه سه بار مسواک شوند.

مسواک از هردو طرف (انتها) استعمال نشود.

 

 
   

كــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــور       |     د تـــــــــــــل افغـــــــــــــان خبــــــــــــره    |     زموږ سره  مــو اړيكـــــــــــــــې

Copyright ©  talafghan.com  All rights reserved  webmaster@talafghan.com  2004-2007.