د ليكوال ،شاعر، ژباړن او كره كتونكي ښاغلي دوكتور لطيف بهاند له ثمره ډك  دېرش كلن كولتوري ژوند  نمانځنه  چې لس مياشتې مخكې  يې  خبرتيا د  رسنيو له لارې خپره شوې وه  ،  تېره شپه  د يوې ستاينغونډې په ترڅ كې چې  په مسكو كې د افغانستان  د اسلامي  دولت  د سفارت  په تالار كې جوړه شوې وه ، وشوه .
         غونډې  ته د سفارت د كاركوونكو او  له  لېرې او نږدې څخه د مينه والو افغانانو  سربېره  د روسيې  نامتو  پښتو پوه   استاد   لېبېديف  كانستانتين الكساندروېچ ، د مسكو دولتي پوهنتون  د اسيا ــ افريقا انستيتوت  د پښتو  څانگې  مشره  ، د  ښاغلي بهاند  د  تېرو بېلابېلو  دندو  روسي  همكاران  او دوستان   رابلل شوي  او راغلي وو .

 غونډې ته  مېلمانه  د ماښام په  پينځو بجو  رابلل شوي وو خو د ماخستن  په  اوو بجو پيل شوه .
         غونډه په مسكو كې د خپريدونكې ورځپاڼې (نويد روز) مسؤل مدير ښاغلى فاروق فردا پرانيسته او بيايې مشرتوب  د افغانستان د راډيو  تلويزيون د هنري څانگې پخواني كارمند ښاغلي محمد امان اشكرېز ته وسپارل شو .

لومړى  د  يوې  افغانې ماشومې لخوا د ښاغلي بهاند تر ملا د افغانستان  د بيرغ  له رنگونو جوړه  شوې يوه پټۍ  وتړل شوه  ، متقابلا  ښاغلي بهاند  دغې افغانې ماشومې ته  قلم  چې د علم او معرفت سمبول دى ورډالۍ كړ او د  غونډې برخه والو ته  مخامخ ،په هاغه  څوكۍ كېناست   چې ده ته ځانگړې شوې وه .

            په مسكو كې  د افغانستان  ا.د   د  سفارت شارژدافير او كفيل ښاغلي غلام سخي غيرت ته د خبرو  بلنه وركړل شوه  ،  ده د ښاغلى بهاند د علمي ، فرهنگي  فعال او خوځنده  ژوند ستاينه وكړه او  د خپلو نورو خبرو په ترڅ كې  يې د (( وفاق ملي ))  او  (( اتفاق افغاني ))  پر نكاتو ډير ټينگار كاوه  ، په  داسې  حال كې  چې  د  دغه سفارت د فرهنگي مركز؟ له خوا د خپرېدونكې  مياشتنۍ (( انگېزه )) مجلې تازه گڼه د غونډې د ډيرو برخه والو په لاس كې وه او په كتو يې د ددغه ادارې د چارواكو د خبرو  او عمل  تر منځ  واټن له ورايه ښكاره و. ( په دغې مجلې كې د معمول په څېر  د پښتو ملي ژبې سره ، د دې حقيقت  په نظر كې نيولو سره  چې زموږ  د ملي هويت  لپاره يوه نه هېرېدونكې برخه ده، د    1:38     برخورد  له كبله  ،  چې  ۳۸   سرليكه  مطالب يې په  پارسي  اويوازې يو پښتو مطلب ته پكې  ځاى وركړ شوى و.  )

نوموړي  د خپلو  خبرو په  پاى كې  د سفارت لخوا  يوه  تابلو ښاغلي  بهاند ته  ورډالۍ كړه . وروسته   د   BBC  نړيوالې  راډيو   د مسكو   د  بيرو  مشرې    مېرمن  وېره   (Вера)   د  بي بي سي راډيو  سره  د  ښاغلي بهاند  د كار  د څرنگوالي  په اړوند وغږېده  ،  وه يې ويل : ((بهاند كه له BBC وتلى دى  خو  زموږ له زړونو   نه دى وتلى. ))

          ورپسې   دښاغلي فاروق فردا  لخوا  د ښاغلي  بهاند  د  لنډ ژوندليك  او    اثارو  په اړه معلومات وړاندې شول .

  وروسته فرهنگپال ښاغلي ډاكتر  شېرحسن حسن   د بهاند  په يوه  ژباړلي   اثر (( نااشنا ليك ))  خپله  ارزونه  واوروله   او  دى يې   په پښتو ژبه كې  وروسته له خوشال بابا  ،  د  جنسي  او غليظو لوڅو كلماتو  تر ټولو  زړور كاروونكى  او  د دغه  بې ادبه ادب  مخكښ وباله .

بيا  د  اكليبر خيريه   موسسې   مشره    مېرمن  اكسانا   (Оксана)    خبرو ته وبلل شوه  او هغې  هم  په  اكليبر موسسه كې  د بهاند  د ژباړې كار ښه  او دقيق  وگاڼه .

بيا طنز ليكونكي ښاغلي  محمد عمر ننگيار خپله يوه  طنزيه  ليكنه  او ورپسې  ښاغلي  محمد داود  پيلوټ   د بهاند  په  شعرونو  خپله ليكنه ښه په خوند ولوسته .

وروسته  د غونډې  گډونوالو  خپل  راوړي  گل سوغاتونه   او  تابلو گانې  ښاغلي بهاند ته ورډالۍ کړې .

بيا د هيواد  يوه سپين ږيري  ښاغلي جنرال محمدايوب  خان    ،    ښاغلي  بهاند ته د  ښو پېرزوينو له وړاندې كولو  وروسته  ټول  روښانفكران   د هرم  راس  وبلل  او د افغان روښانفكرانو   څخه يې د خپل   مثبت رول  او رسالت  د ترسره كولو غوښتنه وكړه .

وروسته ښاغلي محمد قاسم  ، لطيف بهاند ته  ليكلى خپل شعر واوراوه . تر هغه وروسته  ښاغلى بهاند ستېژ ته راوبلل شو ،  ده  د غونډې د گډونوالو څخه  مننه وكړه  او  د  دوۍ  لنډكيو پوښتنو ته يې لنډكي  ځوابونه وويل .

د ډوډۍ  له  خوړلو  او  لنډې تفريح  څخه وروسته  د موسيقۍ برخه  د استاد  شيفته  په  استادانه  نغمې  پيل شوه  ،  دريو   ځوانو  (شوقي) هنرمندانو  سندرې وويلې  ،او   بيا  هم  محمد قاسم ته   وخت وركړ  شو  چې  د ايرانۍ شاعرې  پروين اعتصامي  شعر  دكلمه كړي ، ښاغلي  بهاند    راوړل شوي گلان  د ځان لخوا  دغو درې  ــ څلورو  هنرمندانو  ته وركړل  ، اودوستانو ته يې  لاسونه د مخه ښې  په  توگه وښورول  .

دوه تنو ليكوالو او يوه  شاعر نږدې  په ورته الفاظو تل افغان  ته  د غونډې په هكله داسې وويل :   (( موږ  هم  د ښاغلي  بهاند په  اړه  ليكنې او شعرونه  درلودل  چې غونډې ته  د اورولو  لپاره مو  له ځانو سره  راوړي  وو، د غونډې د وينا والو په ليست كې هم شامل  شوي وو خو  تر پايه  موږ  ته وخت  را نه كړ شو، د غونډې د چارواكو او چلونكو هر يو محمد امان  اشكرېز او فاروق   فردا  ته په  دې هكله پوره مالومات وو چې موږ پښتو  ليكنې او شعرونه لرو، د علت  پوښتنه مو ورځينې  وكړه ، دوۍ  استدلال كاوه چې  وخت  نشته  ، غونډه همدوۍ  په لوى لاس له هماغه پيله  يونيم  ساعت  وځنډوله ، موږ په گډه وپتيله چې  د خپل حق  له مخې  ستيژ ته لاره پيدا  او  د  دوۍ   له  دا   راز بدو  نيتونو  پرده  پورته كړو  خو د يوه بل دوست په مشوره او د ښاغلي بهاند د خوښۍ د غونډې د نه اخلال  او همدارنگه  ده  او گډونوالو  ته د درناوي له امله  موږ د عكس العمل له ټولو ډولونو څخه تېر شو  او د زغم لاره مو ونيوله  . ))