محمد گل خان مومند  ( پښتــــو بابا )

:

ليکـــــــــــــــــــــــوال

دافغـــــــــــــــان ځوانــــــــانوادبي ټولنـــه

:

خپرنـدويه  ټولنــــه

مسكو ـــ روسيه  د۲۰۰۴ ز كال جولاى

:

د چاپ ځاى اونيټه

معصومه څېره د هغه کتاب نوم دى چي  ارواښاد عبدالصمد روحاني  ته ويل سوي ويرني پکي راغونډي سوي دي  دا کتاب هلمند کلتوري ادبي ټولني چاپ کړى  چي راټولوونکى يې  د همدې ټولني مخکښ غړى  شامحمد درويش ((خوندى)) دى  نومړي وويل چي دا کتاب يې د ارواښاد روحاني سره د بې کجي ميني او مګرتيا زيږنده ده 

ښاغلي درويش زياته کړه چي دا يوازي دده نه بلکه د ټولو هلمنديانو غوښتنه وه چي د روحاني د ياد د ژوندي ساتلو لپاره دي داسي يو ګام پورته کړل سي

نومړى وايي ((روحاني بۀ ماته درويش لالا ويل ياني خالي درويش يې نه راته ويل او د مشر ورورغوندي به يې عزت راکوئ ، دا زما د روحاني سره زياته مينه او خلوص وو او بل دا د ټولو هلمنديانو غوښتنه وه چي له نيکه مرغه دا کار ما وکړ ))

نومړى کتاب د ارواښاد روحاني د ملګرو په خاصه توګه د فرهنګ پالو او ژورنالستانو د تود هرکلي سره مخ سو د ارواښاد روحاني کشر ورور حضرت محمد محمدي ددې کتاب په اړوند وايي څه وخت چي ددې کتاب د چاپ خبر ورکړل سو له خوښۍ يې ځآن نسو کابو کولاى

(( څه وخت چي ماته درويش صاحب ټليفون وکړ چي راسه د روحاني کتاب چاپ سوى دى زه پر موټر سايکل سپور موم دومره خوشحاله وم ما ګمان کاوه چي په تياره کي سپور يم ، چي کتاب مي و کتى ډير ښه چاپ سوى وو او ډيره خواري وربآندي ختلې وه چي د ټولو نه مننه کوم ))

ښاغلى محمدي زياتوي هغه وخت زيات خوشحاله کيږي چي څوک د روحاني د ياد د ژوندي ساتلو په اړوند څه وليکي

(( که څوک ووايي چي ما روحاني باندي راپور جوړ کړى يا مي د هغه په ياد کي شعر ليکلي او يا مي ليکنه کړې دومره خوشحاله کيږم که ټول افغانستان هم راکړي نه ورباندي خوشحاله کيږم ))

نومړى کتاب په ډير ښۀ کيفيت په کويټه کي د صحاف نشراتي موسيسې لخوا چاپ سوى پر پښتۍ د غروب انځور سړي ته د ارواښآد روحاني شهادت ور په زړه کوي په ياد سوي کتاب کي پر سريزو سر بيره  لسګونه مرثي شعرونه چي د هلمند ، افغانستان او ان د نړۍ د يو شمير هيوادونو څخه راليږل سوي دي ځاى لري

 د شعرو راټولوونکى دکتاب په سريزه کي وايي نېت يې لاره چي د روحاني د خپلو شعرونو يوه ټولګه چاپ کړي خو يوازي يې د ارواښاد درې شعرونه موندلي  چي د همدې کتاب په پيل کي ايښودل سوي

ارواښاد روحاني  په هلمند کي د بي بي سي او پژواک خبريالي کول چي د ١٣٧٨کال د جوزا پر ١٨مه د لښکرګاه له زړه څخه نادرکه او په سبا ياني د جوزا پر ١٩ مازديګر مهال يې مړى د بولان په هديره کي و موندل سو

تر دا مهاله د روحاني دياد د ژوندي ساتلو په موخه بيلابيل کارونه تر سره سوي لکه  په هلمند کي د روحاني په نوم د يوې  ښوونځۍ نومول ، په لندن کي د شهيدانو پر څلي د ارواښاد روحاني خښته ور زياتيدل او د پژواک خبري اژانس په دفتر کي د روحاني په نوم يوه سټډيو نومول دي  چي معصومه څېره يې په خپل ډول کي لومړى دى  او ددې تر څنګ د انټرنيټ په يوشمير پاڼو کي هم  ورته ځايونه ځانګړي سوي دي

که څه هم دولت ژمنه کړې وه چي د روحاني قاتلين به نسي خو تر دا مهاله يې په ښکاره ډول څه نه تر سترګو کيږي .

د سولی د ورځې په ویاړ  چاپ شوى کتاب !

زموږ جنګ ځپلې  ټولنه په اوسنيو شرایطو کی نه یواځې اقتصادی بیاراغونې ته ضرورت لري  بلکه  د خلکو روحي او ذهني راغونی ته هم د ټولو نه زیاد اړتیا ده ، له بده مرغه  دری لسیزو جګړو زموږ د هیواد د اقتصادي بنسټونو د ویجاړولو  تر څنګ زموږ د خلکو پر ذهنونو او کړووړو باندی هم  ډیره منفی اغیزه کړې  او زموږ په ټولنې کی یی د سوله ایز ژوند، زغم  ،ورورګلوۍ  او د یو بل سره د اړتیا په وخت کی د مرستې  او لاس نیوی  روحیه چی زموږ د ویاړلي کلتور او دود اودستور یوه برخه وه   ډیره کمزوری کړې ده .
د هیواد اقتصادي راغونې لپاره بهرنۍ مرستی هم پکاریدلی شي خو د ټولنی ذهني راغونه  بیا یوازی د افغانانو کار دې پدی لاری کی هیڅ  کوم بهرنۍ هیواد زموږ مرسته  نشي کولې د ا د هیواد د هر شاعر لیکوال ژورنالیست او د ټولنې د ړوند آندي ملی او اسلامی دنده ده چی  دا ملي  ارزښتونه  بیرته راژوندی کړي او په  هیوادکی دسولی او امنیت دراتلو پخاطر خپل ټول قوت پکار واچوي  پری نیږدي  زموږ دا  ویجاړ  وطن نور هم د جنګ په سرو لمبو کی وسوزي او د هری ورځې په تیریدو سره د کونډو رنډو او یتیمانو په شمیر کی نور هم زیاتۍ راشي.

د سولی پیغام کتاب زموږ  د جنګ نه راوتلی رنځوری  ټولنی کی د سولی او ورورګلوي د پیغام د خپرولو په
موخه د سپتامبر د ۲۱ می  د سولی د بین المللي ورځی په ویاړ خپره  سوې ده، پدی کتاب کی د حفیظ الله خالد یو شمیر پښتو او دری شعرونه او لیکنۍ چې  وطن کی د سولی، پخلاینۍ او روغې جوړې  د ضرورت په اړه دي  راټول سوي  دي ، دا کتاب په ۹۰ مخونو کی د دانش د خپرندوی ټولنې لخوا  په ډیر  ښه  صحافت له چاپه راوتیلی ده ،  څرنګه چی لیکوال د کتاب په سریزی کی هم ورته  اشاره کړې د کتاب اکثر لیکنې  د هیواد دپیښو په مقابل کی د لیکوال  غبرګون او د زړه آواز ده. د بیلګی په توګه کله چی هغه اوري دهیوا  د ښوونځي  چې  د وطن راتلونکی نسل د ښوونی او روزنی ځای دی په بیرحمۍ سره  سوزول کیږي اویا خبریږي  چی د بلیونونو ډالرو بهرني مرستو او بین المللی ټولنې  په موجویت  کی د هیواد په ځینو سیمو کی  زموږ هیواد وال د بیوزلۍ او نیستي نه  د وچی ډوډۍ د اخستلو وس نلري او دی ته مجبوریږي چی د ډوډۍ پرځای واښه وخوري  خالد لکه خپلو نوروهیوادوالو  د خپل وطن  پدی  ناوړه حالت ځوریږي او د وطن حال تر عنوان لاندی  خپل غبرګون د داسې زړه بوګنونکو  پیښو په  مقابل کی  د نظم په ژبه داسی بیانوي  :

هرښوونځې چی په وطن کې نن سوځیږي
زړه می اور واخـــلي هـــډونه می ویلیږي
چې د ولږې نه انسـان هلته واښه خــوري
څنــګه ستوني نـه بـه زمــا ډوډي تیریږي    ....

همدا رنګه   حفیظ  خالد د هیواد په ځینو نورو تراژیدی پیښو چی په لسګونه کورنی یی د غم په تغر کینولي  د نظمي لیکنو له لاری خپل  اعتراض پورته کوي  او د جنګ د ټولو ښکیلو غاړو نه  غواړي چی نور دی زموږ  دی سوزیدلي بڼ ته اور نه اچوي..

 د کتاب مینه وال کولی شي  د سولی پیغام  له لاندنیو پتو  ترلاسه کړي :

 په کابل کی د  دانش کتاب پلورنځی ، پخته پلورۍ کوڅه ، جا ده څلور لاری

د  ویانا په ښار کی  د آریانا پلورنځي  د ویانا د ښار شپاړسمه ناحیه

په نورو هیوادونو کی زموږ ګران هیوادوال کولی سی د کتاب د لاسته راوړلو لپاره د هسکو بشري ټولنی سره په تماس کی شي د کتاب د پیرودلو عاید به د هسکو د خیر ښیګڼی د ټولنی له لاری افغان بی پلاره او بیوزلو ماشومانو سره د مرستی په لار ه کی  وکارول شي .

د هسکو د ټولنی ویب پانه:

www.help-afghan-school-children.org
د ټولنی بریښنا لیک :

hasco@chello.at

دا شعري ټولګه چې د خښي کولتوري ټولنې په زيار او د دې ټولنې د مشر او ادبپال شخصيت الحاج عبدالوکيل "اټک" په مالي لګښت خپره شوې، څه د پاسه ١٤٠ مخونه لري او د نوموړې خوږژبې پښتنې شاعرې د تېرو څلورو شعري ټولګو د غور چاڼ تر څنګ نوي شعرونه هم پکې شامل کړاى شوي دي. د دې شعري ټولګې د ارزښت او هنري جوړښت په اړه ډاکټر محمد زبير حسرت او فيض الوهاب فيض ليکنې کړې دي چې په ټولګې کې شاملې کړاى شوې دي.

د "له ما نه مۀ بيلېږه" د ترلاسه کولو لپاره په پېښور کې د اسد دانش کتابتون او نورو پلورنځيو او خښي کولتوري ټولنې سره تماس نيولى شئ.

دا کتاب د ځوانې ژورنالیستې مریم وكيلي كښلى  دی چې  په المان کې يې خپلې زدکړې د‌ډیپلوم په اخیستلو سره پای ته رسولې دي .

ددې کثاب نوم دی :

Journalism Afghan Style

Besonderheiten Afghanistans Medienlandschaft und ihre 

ددی  کتاب پلټنې او څیړنې په ۲۰۰۵کال کې  په کابل کې ترسره  شوې دي . 

په افغانستان كې دژورنالستانو او لیکوالانو کار او ناپییلتوب او د بیان ازادي په دی کتاب كې څېړل شوي دي . 

په افغانستان كې درسنیو تاریخ دافغانستان په ملي ارشیف او دافغانستان دعلومو په اکاډمۍ كې پلټل شوی ، پیدا او ثبوت شوى دى .  

د پوښتنلیکونو په واسطه د     ۱۵۰  افغان ژورنالستانو څخه پوښتنې شوې دي. دلسو نورورسنیو دمسئولینو اواډیټرانو سره مركې شوې دي. 

دنورو مسئلو ترڅنګ دافغانستان د راډیو ګانو، تلو یزونونواو ورځپاڼو خپرونې او د هغوۍ تقسیم دافغانستان دژبو په پرتله څېړل شوی دی.  

 دا کتاب به په نږدې راتلونكې كې انشاالله په پښتو او انګلیسی ژبو وژباړل شي.

  د ښاغلو فرهنګپا لو څخه هیله كېږی چې خپل د څیړنو په ترڅ كې ددغه نوي کتاب نه ګټه واخلي.   دهیواد نه بهر اوسیدونكي هیوادوال کولای شي دا کتاب  د خپلو پوهنتونونو په کتابتون كې شامل کړي تر څو ددې کتاب نه هغه بهرنیان هم ګټه واخلي کوم چې زموږ د هیواد په اړه څیړنې ، پلټنې او لیکنې کوي.

 ددې کتاب د ISBN نمبر  دی       6-244-86573-3-978

 تاسوکولای شـئ  دا کتاب د     amazon    انلاین پلورنڅي نه هم تر لاسه کړئ .

ډنمارکي لیکوال ( څغولوس اوګو ) لیکلی او زمری محقق    په پښتو  ژباړلی  دى ، په ۲۰۰۰میلادی کال کی د ۱۰۰۰ ټوکو په تیراژ په ډنمارک کې د افغانستان د فرهنګ ټولنې په مرسته چاپ شوی دی . کتاب   د هغو ځوانانو لپاره چې په بهرنیو هیوادونو کې را لوی شوي او د خپل پلرني هیواد په هکله لازم مالومات نه لري ، ډېر ګټور اثر دی . هیله من یو چې د قلم څښتنان او مربوطې فرهنګي ټولنې ترو وسه وسه زیار وباسي چې د ګران هیواد افغا نستان په اړوند د بیلا بیلو کتابونو  په ژباړلو سره د هیوادوالو علمي او فرهنګي تنده څه ناڅه ماته کړي .

د نوموړي کتاب د تر لاسه کولولپاره په لاندينۍ پته اړيكې  ولرئ :

Mahaqiq@hotmail.com